Çok şeker yemek doğrudan diyabet yapar mı?
Bu soruya yalnızca evet veya hayır şeklinde cevap vermek eksik olur. Tip 1 diyabetin nedeni fazla şeker tüketimi değildir. Tip 2 diyabet ise genetik yatkınlık, fazla kilo, fiziksel hareketsizlik, yaş ve beslenme gibi birçok faktörün etkileşimiyle gelişir. Çok miktarda ilave şeker tüketimi tek başına bütün tabloyu açıklamaz; ancak yüksek kalorili ve şeker açısından zengin beslenme kilo artışına katkıda bulunarak tip 2 diyabet riskini dolaylı olarak artırabilir.
İlave şeker ile doğal olarak bulunan şeker aynı mı?
Meyve ve süt gibi besinlerde doğal olarak bulunan şeker ile yiyecek ve içeceklere sonradan eklenen şeker aynı beslenme bağlamında değerlendirilmez. Bütün meyve aynı zamanda lif, vitamin ve mineral sağlar. Şekerli içecekler ise kısa sürede yüksek miktarda şeker ve enerji sağlayabilir.
Şekerli içecekler neden önemlidir?
Gazlı içecekler, enerji içecekleri ve şeker eklenmiş diğer içecekler fark edilmeden yüksek miktarda ilave şeker alınmasına yol açabilir. Sıvı kaloriler tokluk üzerinde katı gıdalarla aynı etkiyi göstermeyebilir. Bu nedenle günlük şeker tüketimini azaltmak isteyen kişilerde içecekler önemli bir başlangıç noktası olabilir.
Fazla şeker ve obezite ilişkisi
Düzenli olarak yüksek kalorili beslenmek vücut ağırlığının artmasına katkıda bulunabilir. Obezite ise tip 2 diyabet için önemli bir risk faktörüdür. Dolayısıyla ilişki çoğu zaman 'şeker yedim ve diyabet oldum' şeklinde doğrudan değil, uzun dönem beslenme düzeni ve metabolik riskler üzerinden değerlendirilir.
Diyabetten korunmak için şekeri tamamen kesmek gerekir mi?
Herkes için bütün şekerleri tamamen bırakmak şeklinde bir yaklaşım gerekli değildir. Asıl amaç toplam beslenme kalitesini iyileştirmek, ilave şeker tüketimini sınırlamak, uygun porsiyonlar seçmek ve kişinin metabolik risklerine göre sürdürülebilir bir düzen oluşturmaktır.
Diyabet tanısı olan kişi tatlı yiyebilir mi?
Diyabet tanısı alan kişinin beslenme planı kişiselleştirilmelidir. Tatlı veya şeker içeren bir yiyeceğin tüketilip tüketilemeyeceği; porsiyona, öğünün tamamına, kullanılan ilaçlara ve kan şekeri kontrolüne göre değerlendirilir. 'Şekersiz' ibaresi de ürünün sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez.
Doktor Erol Vural'ın yaklaşımı
Doktor Erol Vural'ın metabolik ve bariatrik cerrahi alanındaki yaklaşımında tip 2 diyabet ve obezite birlikte değerlendirilir. Dr. Erol Vural veya Doç. Dr. Erol Vural hakkında bilgi arayan kişiler için önemli nokta, diyabet riskinin tek bir yiyecek üzerinden değil, uzun dönem metabolik durum üzerinden değerlendirilmesidir.
Uzmanından Bilgiler